Riðill F: Holland, Japan, Svíþjóð, Túnis — Norrænn riðill
Hleð...
Svíþjóð er í riðli F og það eitt gerir þennan riðil áhugaverðan frá norrænu sjónarhorni. Á meðan Noregur berst í dauðariðli I er Svíþjóð í riðli þar sem fjögur samkeppnishæf lið mætast — og enginn þeirra er ósigrandi. Holland er eftirlætisliðið en Japan sýndi á HM 2022 að asískt lið getur sigrað hvaða evrópska risaveldi sem er. Svíþjóð keppir um annað eða þriðja sætið og Túnis hefur reynslu af heimsmeistaramótum. Þetta er riðill þar sem allt getur gerst.
Ég hef sérstakan áhuga á þessum riðli vegna þess að hann gefur okkur Íslendingum tækifæri til að bera saman tvö norrænu liðin á heimsmeistaramótinu. Noregur í riðli I gegn Frakklandi og Senegal, Svíþjóð í riðli F gegn Hollandi og Japan — hvor riðillinn er erfiðari? Svarið er ekki eins augljóst og margir halda.
Yfirlit yfir riðil F — fjögur sterk lið
Þegar riðladrátturinn fór fram og riðill F birtist á skjánum hugsaði ég strax: þetta er riðillinn þar sem ekkert lið getur slakað á. Í sumum riðlum eins og riðli E með Þýskalandi er eitt lið augljóslega sterkast og restin berst um annað sætið. Í riðli F er bilið á milli efsta og neðsta liðsins minna en í flestum öðrum riðlum.
Holland er eftirlætisliðið og hefur verið meðal sterkustu liða í heimi á undanförnum árum. Þriggja sinnum undanúrslitatap á heimsmeistaramótum — 1974, 1978 og 2010 — gerir Holland að eilífa eftirlætisliðinu sem aldrei vinnur. Cody Gakpo var einn af bestu leikmönnum HM 2022, Virgil van Dijk er heimsklassa miðvörður og Frenkie de Jong bætir sköpunarkrafti á miðju vellinum. Xavi Simons er sá leikmaður sem gæti breytt öllu — ungur, hraður og skapandi miðjumaður sem hefur blómstrað í evrópskum knattspyrnu. Veikleikinn er framherjastöðan — Holland hefur ekki haft raunverulegan heimsklassa framherja síðan Robin van Persie lét af leik og þótt Gakpo sé hættulegur er hann ekki á sama plani og Haaland eða Mbappé. Hollenska liðið reiðir sig frekar á hraða og sköpunarkraft en hreinan markaskorunarinstinkt.
Japan er liðið sem enginn vill mæta á heimsmeistaramóti. Á HM 2022 sigraði Japan Þýskaland og Spán í sama riðli — tvö af sterkustu liðum heims. Takumi Minamino, Kaoru Mitoma og Takefusa Kubo eru leikmenn sem spila í efstu deildum Evrópu og þekkja stóra leiki. Japan hefur byggt upp lið sem er taktískt hugvitslegt, líkamlega sterkt og gerir aldrei upp á sig fyrr en eftir lokaflautan. Ef Japan sigrar Holland í riðlaleik verður enginn hissa — það gerðist nánast á HM 2022 þegar Japan sigraði Spán í sama riðli.
Svíþjóð er norræna liðið sem Íslendingar fylgjast sérstaklega með. Alexander Isak hefur orðið einn af bestu framherjum enska úrvalsdeildarinnar hjá Newcastle og Dejan Kulusevski bætir sköpunarkrafti á hægri vængi. Svíþjóð er lið sem reiðir sig á skipulag og samstarf frekar en einstaklingsleikni — og á heimsmeistaramóti þar sem samstarf skiptir oft meira máli en stjörnuleikni getur þetta verið forskot. Veikleikinn er dýpt — ef lykilmenn meiðast hefur Svíþjóð ekki jafn sterka varalið og Holland eða Japan.
Túnis hefur sterka hefð á afríkskum heimsmeistaramótum og hefur komist á fimm mót áður. Á HM 2022 tapaði Túnis aðeins einum leik í riðlinum og tók stig af Danmörku og Frakklandi — sigurinn á Frakklandi var sögulegt áfangi þótt Frakkland hafi þegar tryggt áframhald. Liðið er skipulagt, líkamlega sterkt og óþreyjufullt í vörn. Túnis mun ekki gera nein lið ánægjuleg í riðli F en spurningin er hvort liðið getur skorað nógu mörg mörk til að vinna leiki. Á HM 2022 skoraði Túnis aðeins eitt mark á þremur leikjum og það var of lítið. Vandamálið er sóknarvald — Túnis skortir framúrskarandi framherja sem getur breytt leikjum á eigin vegum og þar er bilið á milli Túnis og hinna þriggja liðanna greinilegast. Á varnarhliðinni er Túnis hins vegar samkeppnishæft og lið sem reynir að skora hratt gegn Túnis gæti lent í erfiðleikum.
Dagskrá og tímasetningar
Riðill F fer fram á völlum í Bandaríkjunum í júní 2026. Tímamismunurinn við Ísland er fjórar til sex klukkustundir eftir tímabelti — leikir sem byrja klukkan 14:00 eða 17:00 ET verða á þægilegum tíma á Íslandi en kvöldleikir verða á nóttunni.
Fyrir þá sem vilja horfa á Svíþjóð í beinni er ráðið mitt að skipuleggja kvöldið fyrirfram. Leikir sem byrja klukkan 21:00 ET verða klukkan 01:00 á Íslandi og það þarf eldsneyti — kaffi, snakk og góð félagsskapur gera nóttina bærilegri. Á HM 2018 þegar Ísland spilaði á heimsmeistaramótinu í Rússlandi var tímamismunurinn svipaður og margir Íslendingar voru þá vaknir langt fram á nótt — sama ástríðu verður hægt að nýta nú fyrir Svíþjóð. Leikir sem fara fram á vesturströnd Bandaríkjanna eins og í Los Angeles eða Seattle gætu byrjað enn seinna á íslenskum tíma — allt að klukkan 03:00 eða 04:00 GMT ef leikir byrja klukkan 19:00 eða 20:00 staðartíma á vesturströnd. Þetta er mikilvægt að hafa í huga þegar maður skipuleggur bein veðmál á riðli F.
Holland gegn Japan — endurtekning frá HM 2022?
Á HM 2022 mættust Holland og Japan ekki í riðlinum en Japan sýndi á því móti að asísk lið geta sigrað evrópsk risaveldi. Nú mætast þessi lið og leikurinn gæti orðið einn af bestu riðlaleikjum mótsins.
Holland hefur meiri reynslu af heimsmeistaramótum en Japan — þrjú úrslit gegn ekkert hjá Japan. En Japan hefur á undanförnum árum byggt upp lið sem er jafn taktískt hugvitslegt og hvaða evrópska lið sem er. Japanska liðið notar háþrýstingsvörn sem getur neytt andstæðinga til mistaka og nýtir sér hraða í gagnárásum. Ef Holland fer á eftir í leiknum gæti Japan lokað á og haldið sigri — nákvæmlega eins og liðið gerði gegn Þýskalandi og Spáni á HM 2022.
Í veðmálasamhengi er jafntefli í þessum leik vanmetið. Stuðlar á jafntefli eru yfirleitt í kringum 3.40 til 3.70 og ég tel þær líkur vera raunhæfar. Bæði liðin vita að tap í fyrsta leik gæti verið banvænt og báðar hliðar munu líklega spila varfærið. Hollenskt lið undir þrýstingi hefur sögu um að á lenda í erfiðleikum á fyrstu stigum móta — á HM 2022 byrjaði Holland vel en leit sífellt veikara eftir því sem mótið leið. Japan hefur hins vegar tilhneigingu til að vaxa í leikjum og verða sterkara í seinni hálfleik. Ef leikurinn er markalaus við hálfleik gæti Japan vera í betri stöðu til að ráða úrslitum.
Svíþjóð eða Japan á öðru sæti? — Norrænn samanburður
Þetta er spurningin sem skiptir norræna áhorfandann mestu: kemst Svíþjóð úr riðlinum? Til að svara þarf að bera saman Svíþjóð og Japan sem eru líklegast til að keppa um annað sætið á bak við Hollandi.
Svíþjóð hefur Isak sem er einn af bestu framherjum heims á réttum degi. Japan hefur breiðari hóp af leikmönnum sem spila á efsta stigi í Evrópu — Mitoma hjá Brighton, Kubo hjá Real Sociedad, Kamada og fleiri. Í samanburði er Japan breiðara lið en Svíþjóð reiðir sig meira á einstaklinga.
Taktískt er Japan aðeins sterkara. Japanska þjálfaraliðið hefur byggt upp kerfi sem lagar sig að andstæðingunum — gegn sterkum liðum spilar Japan varnarlega og gegn veikari liðum fer Japan í sókn. Svíþjóð er hefðbundnara og spilar svipað óháð andstæðingi sem getur verið bæði styrkleiki og veikleiki.
Ef ég þyrfti að velja á milli Japan og Svíþjóð til að komast áfram myndi ég hallast að Japan — en munurinn er lítill. Svíþjóð á raunverulega möguleika og ef Isak er í formi getur hann verið jafn hættulegur og hvaða framherji sem er í riðlinum. Leikurinn Svíþjóð gegn Japan gæti ráðið úrslitum um annað og þriðja sætið og þar skiptir taktík mestu. Ef Svíþjóð getur lokað á japanska háþrýstingsvörnina og nýtt sér hæð Isaks á loftfæri gæti norræna liðið haft forskot. Japan er hins vegar hraðara og taktískara á jörðinni og ef leikurinn verður opinn eru líkurnar á hlið Japan.
Fyrir íslenska áhorfendur er þetta spennandi vegna þess að bæði Noregur og Svíþjóð eru á heimsmeistaramótinu og samanburður milli norrænu liðanna bætir spennu við mótið. Svíþjóð á HM 2018 komst á átta efstu stig og sýndi heiminum hvað norræn lið geta gert á stórmóti — nú er spurningin hvort Svíþjóð geti endurtekið eða jafnvel farið lengra á HM 2026.
Stuðlar og veðmálahorfur
Holland til að vinna riðilinn er á stuðlum í kringum 1.50 til 1.65 sem er hærra en í mörgum öðrum riðlum þar sem sterkt lið er eftirlætið. Þetta endurspeglar styrkleika Japans og Svíþjóðar — markaðurinn viðurkennir að riðill F er samkeppnishæfur.
Japan til að komast áfram er á stuðlum í kringum 1.90 til 2.20 sem ég tel vera sanngjarnt eða jafnvel aðeins of hátt. Japan hefur sýnt á undanförnum heimsmeistaramótum að liðið getur sigrað evrópsk risaveldi og ég myndi setja líkurnar á áframhald Japans á fimmtíu til fimmtíu og fimm prósent.
Svíþjóð til að komast áfram er yfirleitt á stuðlum í kringum 2.50 til 3.00 sem þýðir að markaðurinn metur líkurnar á um þrjátíu og fimm til fjörutíu prósent. Ég tel þetta vera aðeins of lágt — Svíþjóð er betra lið en stuðlarnir gefa til kynna, sérstaklega ef Isak er í topp formi. Ef stuðullinn fer yfir 3.00 tel ég verðmæti vera til staðar.
Túnis til að komast áfram er á stuðlum í kringum 5.00 til 7.00 og þó það sé ekki ómögulegt er það ólíklegt. Túnis þyrfti að sigra bæði Svíþjóð og Japan eða taka stig af Hollandi — og söguleg frammistaða liðsins á heimsmeistaramótum bendir ekki til þess. Á öllum fimm fyrri heimsmeistaramótum sínum hefur Túnis aldrei komist úr riðlinum og þótt liðið hafi verið samkeppnishæft hefur markaskorunarveikleikinn alltaf komið í veg fyrir áframhald.
Áhugaverðustu veðmálin í riðli F eru á einstaka leikjum frekar en riðlaúrslitum. Jafntefli í Holland gegn Japan, sigur Svíþjóðar á Túnis og undir 2.5 mörk í leikjum þar sem Túnis tekur þátt eru öll tækifæri sem ég tel vera raunhæf og jafnvel vanmetin á sumum veðmálasíðum. Riðill F er riðill þar sem taktík og þolinmæði munu ráða meiru en einstaklingsleikni — og veðmálaáhugafólk ætti að taka þetta til greina þegar þau velja veðmál.
Svíþjóð eða Japan? — Spá mín
Spá mín fyrir riðil F er þessi: Holland tekur fyrsta sætið, Japan tekur annað sætið og Svíþjóð endar á þriðja sæti. Túnis endar á fjórða sæti. Svíþjóð á þriðja sæti gæti þó dugað til áframhalds sem eitt af bestu þriðja liðunum ef markamunurinn er góður — og í riðli F þar sem fá mörk munu líklega falla gæti þriðja sæti með fjórum stigum verið nóg.
Riðill F er norrænn riðill í þeim skilningi að Svíþjóð er þar og okkur Íslendingum er ekki sama. Hvort Svíþjóð eða Noregur kemst lengra á HM 2026 verður ein af stóru sögunum á mótinu frá norrænu sjónarhorni — og ég hlakka til að fylgjast með báðum. Ef bæði norrænu liðin komast úr riðlunum sínum verður það eitt af stærstu áföngum norræns fótbolta á stórmótum og sannar að norræn knattspyrna er á uppleið eftir áratuga vinnu í æskuliðsþjálfun og uppbyggingu.
